Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Pharoah Sanders. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Pharoah Sanders. Pokaż wszystkie posty

sobota, 14 maja 2022

ODED TZUR - "ISABELA" (ECM) "W cieniu rozkwitających rag"

 

    "Dawno nie było płyty z jazzowej krainy łagodności" - napisała, i to całkiem niedawno, w prywatnej do mnie wiadomości pani Anna, którą z tego miejsca pozdrawiam. Słuszne spostrzeżenie. Na swoje usprawiedliwienie mam prosty fakt, że jakoś do tej pory nie znalazłem żadnego interesującego wydawnictwa, które nawiązując do tego "gatunku", na dłużej przykułoby moją uwagę. I oto, jak na zamówienie, pewnie nie tylko pani Anny, w piątek, w dodatku trzynastego, ukazała się bardzo udana płyta izraelskiego saksofonisty Odeda Tzura. Kompozycje zawarte na tym albumie można swobodnie wrzucić do worka z napisem "jazzowa kraina łagodności", gdyż tempo ich akcji jest niespieszne, a muzycy dobrze wiedzą, co oznacza "granie ciszą".

   Choć, to nie cisza, ani tym bardziej nie "łagodność", jest głównym tematem, czy ideą wokół której skupiło się myślenie artystów podczas prac nad poszczególnymi utworami. Oded Tzur zainspirował się bowiem bogatą tradycją klasycznych indyjskich rag, które to postanowił zderzyć ze światem muzyki improwizowanej oraz z wątkami amerykańskiego korzennego bluesa. Jak możemy wyczytać tu i ówdzie, raga jest modelem melodycznym, typem melodii i tonu, " o charakterystycznym wyrazie emocjonalnym, stanowiącym podstawę do improwizacji muzycznej". Klasycznie pojęta raga zwykle rozpoczyna się czymś w rodzaju preludium, zwanym "alapem". I w ten właśnie sposób rozpoczynają się także kompozycje zawarte na płycie "Isabela". Oto na początku utworów pojawia się drobny zaśpiew saksofonu, często bez udziału przedstawicieli sekcji rytmicznej. Mamy tu również do czynienie z powtarzaniem pewnych fraz, spokojnym rozwijaniem tematów i wątków. Ich rozbudowa dokonuje się przez swobodną improwizację. Przypomina to ruch po okręgu, lub dokładniej rzecz ujmując, ruch spiralny, wspinanie się na coraz wyższe kręgi wtajemniczenia (przy tej okazji przypomniała mi się wspaniała płyta Augusti Fernadez Trio - "Aurora"). Na uwagę zasługuje świetna gra pianisty, pełna subtelności, doskonale zbilansowana. Za klawiaturą fortepianu zasiadł Nitai Hershkovits (warto zapamiętać to nazwisko), izraelski muzyk, wcześniej związany z Avishai Cohenem. Pewnie niektórych czytelników ucieszy fakt, że ojciec Hershkovitsa jest Polakiem. Nitai rozpoczął swoją przygodę muzyczną w wieku dwunastu lat od klarnetu. Dopiero trzy lata później odkrył dla siebie fortepian, zaczął pobierać lekcję gry na tym instrumencie u Amity Golano i Yuvala Cohena. Jak sam podkreślał, pociągało go granie nie w sposób typowo pianistyczny, ale bardziej w stylu saksofonisty. Jego partner z kwartetu Oded Tzur, to nowojorski saksofonista, pedagog, kompozytor. Studiował jazz i muzykę klasyczną na uniwersytecie w Rotterdamie. Opracował indywidualną technikę gry na saksofonie, dzięki której może zaprezentować mikrotonowe niuanse. W 2011 roku przeniósł się do Nowego Yorku, gdzie założył swój pierwszy kwartet z Shai Maestro. Dwie pierwsze płyty jako lider wydał w oficynie Enja Records. Przyciągnęły one uwagę szefa ECM-u Manfreda Eichera, który zaproponował podpisanie kontraktu. I tak, kolejne wydawnictwo "Here Be Dragons" (2020), ukazało się nakładem monachijskiej oficyny.

 Oded Tzur lubi w swojej twórczości przekraczać granice, zderzać zarówno rozmaite punkty widzenia, jak i tradycje. Stąd na albumie "Isabela" ukłony w stronę tradycyjnej muzyki indyjskiej. Jednak w tym kontekście wspomniana wcześniej idea ragi nie jest jasno i precyzyjnie wytyczonym kierunkiem, tylko punktem wyjścia, czymś na kształt platformy porozumienia. Te pięć kompozycji zarejestrowane w prestiżowym studio Auditorio Stelio Molo w Lugano, we wrześniu 2021 roku, pokazują możliwości drzemiące w amerykańskim kwartecie. Gra całej czwórki - Petro Klampanis (kontrabas), Johnathan Blake (perkusja) - szczególnie zaś saksofonisty i pianisty, długimi fragmentami przypomina proces malowania. Te drobne pętle barwnych dźwięków, te plamy ozdobników, to konsekwentne poszukiwanie brzmienia, głębi, budowanie muzycznego krajobrazu, przekraczanie granicy pomiędzy kompozycją, a improwizacją, te niespieszne dialogi, również z samym sobą, pełne wyrafinowania, wystawiają świadectwo o poziomie muzyków. Trzeba przyznać, że Oded Tzur i jego kompani wyjątkowo dobrze odnaleźli się w tej stylistyce.

(nota 7.5-8/10)

 


W dodatku do dania głównego uzupełnienie przedstawionego powyżej tematu. Jedna z moich ulubionych kompozycji Pharoaha Sandersa - "Soledad", pochodząca z płyty "Journey To The One", wydanej w 1979 roku. Ilekroć słyszę to wejście saksofonu maestra Sandersa, tylekroć po moich plecach przebiegają ciarki.



 Fragment płyty kolektywu Tone Of Voice Orchestra, pośród wokalistek znajdziemy również Polkę - Anię Rybacką. Niedawno opublikowany album nosi tytuł "Tone Of Voice Orchestra".



Majamisty Trio, czyli grupa z Serbii, trio kierowana przez Maję Alvanovic (fortepian), z Ervinem Maliną na basie, Lav Korvacem na perkusji, z gościnnym udziałem Anety George i Ulricha Drechslera, i fragment płyty "Wind Rose".



Mary Halvorson - gitara, Adam O'Farrill - trąbka, Jacob Garchik - puzon, Patricia Bernnan - wibrafon, Nick dunston - bas, Tomas Fujiwara - perkusja, i odsłona właśnie wydanej płyty "Amaryllis".



"Saharian Dance Hall", to wpadająca w ucho odsłona płyty "Perspective", opublikowanej 30 kwietnia przez włoskiego saksofonistę Vittorio De Angelis.



Skoro dziś w głównej mierze prezentuję fragmenty płyt jazzowych, tradycyjny kącik musi zmienić nazwę na "piosenkowy". A w nim utwór z najnowszej płyty grupy Monophonics zatytułowanej "Sage Motel".






sobota, 1 stycznia 2022

"Wait For Me"... czyli... "Reasumpcja głosowania" - albo podsumowanie płytowe 2021 roku

 

     "Niczego w tym świecie nie wie się na pewno, ale wie się, że o wszystkim, o czym się wie, wiedzieć można zgoła w odmienny sposób - a każda wiedza jest tyle samo warta, co inna, nie lepsza ani nie gorsza, a już z pewnością nie mniej od innych tymczasowa i ulotna" - Zygmunt Bauman - "Ponowoczesność jak źródło cierpień".

  Rozpocząłem dzisiejsze podsumowanie płytowe 2021 roku od cytatu, który można odnaleźć, w zakazanej, w pewnych kręgach, księdze Zygmunta Baumana nie dlatego, że pobrzmiewa w nim radosna pochwała wszelkiego relatywizmu, ale z tego prostego powodu, że dostrzegam w tych zgrabnych frazach metaforę czasu, w którym przyszło nam żyć. Jakoś nigdy specjalnie nie wierzyłem, i uwierzyć nie chcę albo nie potrafię, w jednomyślność krytyków czy recenzentów, którzy zupełnie niezależnie od siebie - o tę właśnie niezależność gra się toczy - ustalają, bez polemiki i dyskusji, niekiedy podobne do siebie listy najlepszych płyt minionego roku. Żeby takie listy miały sens, trzeba by owych recenzentów całkowicie od siebie odizolować (komora deprywacyjna), na czas krótszy lub dłuższy, a potem cierpliwie poczekać, aż wyplują z siebie szczere werdykty i rzetelne opinie. W tym kontekście równie ważne - jak postulowana wyżej izolacja - wydają się być kryteria wyboru i oceny, a więc zasady według których ustalone zostały poszczególne zestawienia. "Pluralizm to istnienie wielu układów odniesienia, z których każdy ma swój własny schemat rozumienia oraz kryteria racjonalności". 

 Dla mnie - przeciętnego słuchacza - jednym z najważniejszych punktów na złożonej mapie wartościowania dzieła muzycznego, jest ilość odtworzeń; liczba, zazwyczaj co najmniej trzycyfrowa, wyrażająca częstotliwość moich powrotów do płyty, epki, singla, itd. Ta liczba zawiera w sobie także oznaczenie pewnego potencjału, który przy okazji najlepszych wydawnictw, w pierwszych chwilach, ale również długo potem, zdaje się być niewyczerpywalny. Na szczęście, i wbrew co niektórym, próbującym zagłuszać swoje rozmaite kompleksy i realizować dyktatorskie zapędy, nie żyjemy w sowieckim kołchozie - gdzie wszyscy mają odczuwać tak samo i myśleć w podobny sposób, jeśli już taki stan pogłębionej refleksji w ogóle się przytrafi. Uważam, że właśnie w tym można wyrazić siłę tego typu stron czy blogów - stanowią one pożywkę dla wszystkich tych, którzy noszą w sobie jakiś niepokój oraz ciągły głód, i nieustannie poszukują nowych bodźców, innych  treści, niż te powszechnie obowiązujące w popularnych serwisach. Według obiegowej opinii "DOBRA MUZYKA" obroni się sama - choć nie zawsze uda się jej wypłynąć na szerokie wody powszechnej akceptacji i zrozumienia - gdyż, jak pisał przed laty Jean Baudrillard: "Nie ma przedmiotu uprzywilejowanego. Dzieło sztuki tworzy własną przestrzeń". Tym między innymi różnią się wszelkie artystyczne dokonania od zwykłego kiczu, który często potrafi przystroić się w barwne piórka, -  że ten drugi rzadko kiedy tworzy oryginalną przestrzeń, w swoim karykaturalnym naśladownictwie zawsze żywi się cytatem, kalką czy powtórzeniem. Zdaje się, że to Roland Barthes w "Le Plassir Du Texte" ("Przyjemność tekstu") napisał o: "Bękarciej formie kultury masowej, jako zdegradowanym powtórzeniu".



 Przede wszystkim pragnę wyróżnić płytę "WAIT FOR ME", grupy Snowpoet, do której wielokrotnie wracałem lub z którą bardzo długo nie potrafiłem się rozstać. Autorka tekstów, współtwórca wszystkich kompozycji, wokalistka roku według JAZZ FM (2016) - Lauren Kinsella starała się pokazać ludzki głos - a tym samym rozmaite funkcje języka - na wszelkie możliwe sposoby. W subtelnych przejściach od śpiewu do mowy, przez radosne i kojarzone z okresem dzieciństwa zabawy słowem oraz swobodną improwizację, wraz z Chrisem Hysonem (instrumenty klawiszowe, produkcja), poruszali się po obrzeżach gatunków - indie-folk, pop, jazz, awangarda - nie zapominając o tym, że to, co porusza i zostaje w pamięci słuchacza na długie tygodnie, a nawet lata, to także piękne i wyrafinowane linie melodyczne. "Eksperymentujemy z kolorem, fakturą, formą, narracją i sposobem połączenia wszystkich tych elementów w kompozycji" - oświadczył Chris Hyson. Album "Wait For Me" ukazał się nakładem oficyny Edition Records, i nie jest to jedyna płyta pochodząca z tej zacnej wytwórni, którą chciałbym dziś zaprezentować.



Slowly Rolling Camera - "Where The Street Lead" - czyli grupa dowodzona przez szefa wytwórni Edition Records - Dave'a Stapletona. Przy wydatnym wsparciu gości zaproszonych na sesje nagraniowe - Stuarta McCalluma (gitara), Marka Lockhearta (saksofon), Chrisa Pottera (saksofon) oraz oktetu smyczkowego - stworzyli kilka niezapomnianych i wspaniałych kompozycji, które swobodnie flirtują z takimi gatunkami jak: jazz, rock, fussion, muzyka filmowa. W tym wydaniu to piorunująca mieszanka. Na płycie "Where The Street Lead" znajduje się również pieśń "Illuminate", którą w 2021 roku słuchałem zdecydowanie najczęściej. Wykonanie warstwy wokalnej powierzono Sachalowi Vasandani, który, sami to przyznacie, wspaniale odnalazł się pośród tych delikatnych i nostalgicznych dźwięków. Przy tej okazji, aż zamarzyła mi się cała płyta Slowly Rolling Orchestra, poprzetykana warstwami wokalnymi Sachala Vasandani. Ten ostatni, również w wytwórni Edition Records, wydał w tym roku płytę z pianistą Romain Collinem zatytułowaną "Midnight Shelter".



O albumie "Promises" Pharoah Sandersa, Floating Points i London Symphony Orchestra napisano niemal wszystko, więc nie będę się powtarzał. Przy tej okazji warto również sięgnąć do nieco starszych wydawnictw - chociażby tych pochodzących z lat sześćdziesiątych: "Pharoah", "Tauhid", "Karma", "Jewel Of Thought" - mistrza saksofonu, który 13 października skończył 81 lat. Takim mistrzem nie jest z pewnością jeszcze Thomas de Pourquery, ale jego płyty "Back To The Moon", nagranej ze swoim kwintetem Supersonic, słucha się z ogromną przyjemnością. W kolejnych jej odsłonach urzeka swobodne połączenie wątków pochodzących ze świata muzyki improwizowanej z elementami orkiestrowego popu.




Mnóstwo świeżego powietrza oraz głębokiej muzycznej przestrzeni znalazłem w kompozycjach londyńskiej grupy Muck Spreader zawartych na płycie "Abysmal". Sporo w tym graniu swobodnych improwizacji instrumentów dętych, a także soczystych dialogów. Ta muzyka za każdym razem i w kolejnych odsłonach zdaje się szukać adekwatnej dla siebie formuły. Wokalista grupy - Luke Brennan, oraz jego wesoła załoga znaleźli dla siebie sporą niszę, usytuowaną gdzieś pomiędzy dokonaniami TaxiWars, a tonami, które można kojarzyć z albumami nieodżałowanej grupy Morphine.




Kiedy tak spoglądam na to pobieżne i skrócone zestawienie dostrzegam, że w mijających miesiącach nieco bardziej przemawiały do mnie zespoły, które w swoim brzmieniu mają również sekcję dętą. Podobnie jest w przypadku kanadyjskiej grupy Les Moontunes, dowodzonej przez kompozytora, autora tekstów, klawiszowca i producenta - Miguela Dumaine'a. Na płycie "Lees Moontunes" zebrał on kilku artystów reprezentujących różne środowiska - jazz, psychodelię, rock - którzy świetnie czuli się szczególnie w nieco dłuższych wypowiedziach muzycznych oraz podczas sesji nagraniowych wypełnionych swobodnymi improwizacjami. Tak powstało jedenaście kompozycji, z pogranicza art-rocka, jazzu i popu, wolnych od elektronicznych dodatków i sztucznych studyjnych upiększeń.



Nie był to zły rok, ale z drugiej strony jakoś szczególnie nie obfitował w zalew niezwykłych wydawnictw płytowych. Jak widać po kolejnych tematach w moim prywatnym muzycznym pamiętniku, pojawiło się sporo nowych artystów i grup, którzy dopiero poszukują dla siebie miejsca na rynku. Starzy wyjadacze i weterani wszelkich scen raczej roztropnie przyczaili się, zajmując z góry upatrzone pozycje, i spokojnie obserwowali, jak rozwinie się sytuacja związana z pandemią. O zaistnieniu całkiem nowych gatunków mowy być nie mogło, gdyż żyjemy w czasach, gdzie twórcy zwykli grać resztkami, zaś łączenie ze sobą rozmaitych stylów czy różnych wątków, nie jest wyborem estetycznym, a formułą zastaną i czymś poniekąd naturalnym. 
Spotkało mnie także kilka rozczarowań. Największe dotyczyło najnowszej propozycji niegdyś mojego ulubionego duetu - Kings Of Convenience. Im dłużej słuchałem płyty "Peace Or Love", tym bardziej nużyły mnie kompozycje na niej zawarte. Podobnie było z miałkim, niczym plaża nudystów nocą, albumem grupy Soup - "Visions". Poprzedni krążek "Remedies", to długimi fragmentami była jednak duża klasa. Najbardziej wymęczyła mnie płyta zespołu Low -"Hey What", która znalazła się bardzo wysoko w wielu podsumowaniach. Być może recenzenci, którzy obsypali te nagrania tak dobrym słowem, nie pamiętają wczesnych dokonań formacji z Duluth założonej w 1993 roku. Z kolei grupa Efterklang, z roku na rok, coraz bardziej traci swój indywidualny muzyczny idiom, czego potwierdzeniem jest z pewnością ostatni album "Windflowers". Dość już tych utyskiwań.
Wszyscy ci, którzy cenią sobie brzmienie wypracowane przed laty przez Marka Hollisa, także na ostatnich płytach Talk Talk, lub dokonania Davida Sylviana, z okresu działalności z grupą Rain Tree Crow, koniecznie powinny dotrzeć do drugiego w dorobku albumu grupy Modern Nature - "Island Of Noise". A może by tak skusić się na wydanie winylowe? Zakładam, że egzemplarz "Burzy" Szekspira chyba już macie na półkach.




Na koniec mojej pobieżnej wyliczanki zostawiłem dwa albumy. O pierwszym z nich napisałem całkiem niedawno - Nous With Laraaji And Arji OceAnanda - "Circle Of Celebration". O drugiej płycie - The Weather Station - "Ignorance", napisali wyczerpująco inni recenzenci i dziennikarze, czy to krajowi, czy zagraniczni. To piąte w całym dorobku i zdecydowanie najlepsze wydawnictwo formacji z Kanady, kierowanej przez wokalistkę Tamarę Lindeman (Hope), która przy okazji sesji nagraniowych zaprosiła do współpracy kilkunastu muzyków (klarnet, flet, saksofon, skrzypce, wiolonczela, fortepian). W tych pełnych uroku kompozycjach można się rozsmakować i zatracić, bowiem powoli, i z każdym kolejnym przesłuchaniem, ujawniają ukrytą w nich głębię. Poza tym dorzucę garść tytułów, z krainy improwizowanych dźwięków, kolejność przypadkowa: Kenny Garrett - "Sound From The Ancestors", Ill Considered - "Liminal Space", Archie Shepp, Jason Moran - "Let My People Go", Bill Charlap Trio - "Street Of Dreams", Arooj Aftab - "Vulture Prince", Isaiah Collier & The Chosen Few - "Cosmic Transitions". 






Ktoś kiedyś całkiem trafnie powiedział, że: "Widzimy nie dlatego, że nie jesteśmy ślepi - widzimy dlatego, że jesteśmy ślepi na większość rzeczy". Bardzo dobrze zdaję sobie sprawę z ograniczeń mojej percepcji oraz z faktu, że moje poznanie uwikłane jest w perspektywiczność. Dlatego też pewnie w najbliższych dniach i tygodniach będę cierpliwie docierał do albumów, które, z braku czasu lub z innych równie ważnych powodów, niefrasobliwie pominąłem, w kolejce do wiecznie spragnionego świeżego muzycznego mięsa odtwarzacza. Mrrrr....
I właśnie tego Wam życzę, drodzy stali Czytelnicy oraz napływowi Goście, i Wy sympatyczni uchodźcy z innych blogów, w nadchodzących tygodniach i miesiącach - radosnych odkryć, nieoczekiwanych premier, smakowitych singli oraz wybornych epek, które przeniosą Was w inny wymiar, i umilą czas oczekiwania na... pojawienie się... kolejnych nowych wydawnictw. Do usłyszenia, do odczytania, w 2022 roku.





piątek, 20 listopada 2020

MATTHEW HALSALL - "SALUTE TO THE SUN" (Gondwana Records) "Z trąbką w tropikach"

 

    9 czerwca 1891 roku, po dziewiętnastu dniach długiej i wyczerpującej, morskiej podróży Paul Gauguin dopływa do brzegów Tahiti.  "W nocy, gdy jesteśmy w łóżku ( Thehmana i Gauguin), prowadzimy długie rozmowy, długie i często bardzo poważne. W duszy tego dziecka szukam śladów jej dawno utraconej przeszłości" - przeczytamy po latach, w jego prywatnych zapiskach zatytułowanych - "Noa Noa". To właśnie na tej wyspie, zainspirowany bujną i egzotyczną przyrodą, francuski malarz stworzy swoje największe dzieła: "Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?", "Kobieta z  Mango", "Tehmana ma wielu rodziców", "Manao tupapau",  "Arearea No Varua Ino",  "Rave Te Iti Aamu". Dlaczego o tym wspominam? Oto ukazała się najnowsza płyta Matthew Halsalla - "Salute to The Sun", która brzmi jak ścieżka dźwiękowa do obrazów Paula Gauguina, pochodzących z okresu jego pobytu na tropikalnej wyspie.

Nie ma w tym moim skojarzeniu niczego nadzwyczajnego. Brytyjski trębacz sam napomknął w wywiadzie, że tym razem podczas tworzenia kompozycji inspirował się nagraniami terenowymi z egzotycznych wysp - dźwięki lasu deszczowego, odgłosy tropików i tamtejszej przyrody. Stąd w trakcie realizacji nagrań pojawiły się rzadko wykorzystane instrumenty jak: marimba, kalimba, rozmaite grzechotki. To właśnie cały zestaw perkusjonaliów - obsługiwanych przez dwóch perkusistów - odmalowuje bogactwo tropikalnej dżungli. 



"Salute To The Sun" - to pierwsza płyta Halsalla nagrana po pięciu latach przerwy  (w 2015 roku ukazał się album "Into Forever").  Miniony okres to nie był łatwy czas dla brytyjskiego trębacza. Problemy ze zdrowiem, drobne uszkodzenie słuchu, niepewność przyszłych dni - wszystko to stało się udziałem szefa wytwórni Gondwana Records. W dodatku na nowo musiał zestawić muzyczny skład. Poprzedni artyści mieli już dość ciągłych podróży na linii Manchester - Londyn, dlatego zgodnie osiedlili się w stolicy. Tymczasem Halsall potrzebował muzyków na miejscu, z którymi przynajmniej raz w tygodniu mógłby ćwiczyć i opracowywać kolejne kompozycje w jazzowym klubie "Yes", który ma siedzibę w Manchesterze. Z pomocą przyszli stały współpracownik trębacza, Gavin Barras, grający na basie, brat Daniel, odpowiedzialny za realizację nagrań oraz Peter Bedlmann - inżynier dźwięku. Skład muzyków w studiu uzupełnili: Meddie Herbert - harfistka, Matt Cliffe - flet i saksofon oraz Liviu Gheorghe - fortepian. I właśnie przy tym ostatnim instrumencie chciałbym zatrzymać się na dłużej. 

Znam pełną dyskografię Matthew Halsalla, wszystkie solowe wydawnictwa mam w swojej kolekcji i często do nich wracam. Moją przygodę z twórczością trębacza rozpocząłem od drugiego albumu "Colour Yes". I jeśli czegoś brakowało mi w poszczególnych nagraniach, to właśnie nieco bardziej wyeksponowanej roli fortepianu. Na debiucie brytyjskiego artysty zagrał pianista Adam Fairhall, który powrócił do składu kilka lat później, przy okazji wydania "On The Go". Matthew Halsall w kompozycjach lubi postawić na harfę. W końcu nazwa "spiritaul jazz" do czegoś zobowiązuje. Duch Alice Coltrane unosi się w jego nagraniach. W wieku szesnastu lat Halsall wybrał się na koncert, gdzie po raz pierwszy usłyszał kompozycje Alice Coltrane i Pharoaha Sandersa, w wykonaniu lokalnych artystów. Po tym koncercie czym prędzej pobiegł do sklepu i kupił wszystkie płyty Alice Coltrane, jakie znalazł na półkach.  Jako młody chłopak Matthew często jeździł do Liverpoolu, żeby odwiedzić babcię, przy okazji zaglądał również do Green Fish Cafe, gdzie pewnego dnia napotkał starego harfistę - Stana Ambrose'a (zmarł w 2016 roku). To właśnie wtedy Halsall odbył pierwszą sesję nagraniową z tym instrumentem. Brzmienie harfy jest dyskretne, tworzy i zacieśnia intymny krąg, jej delikatne tony nie potrafią być tak spektakularne, jak nieraz bywają przebiegi fortepianu. 

Być może bohater dzisiejszego wpisu nie miał szczęścia do pianistów. Z pewnością nie napotkał na drodze żadnego wirtuoza klawiatury. Ale moja rozbudzona wyobraźnia nieraz podsuwała mi wizję w stylu: "Co by było gdyby", dajmy na to, ktoś pokroju Brada Mehldau'a zostawił fortepianowe esy-floresy podczas rejestracji nagrań, chociażby w klubie "YES". Matthew Halsall hołduje starej jazzowej zasadzie, stąd każdy z jego solistów ma w poszczególnych kompozycjach swoje pięć minut. Jak sięgam pamięcią, żadna z dotychczasowych improwizacji fortepianu, które przewinęły się przez wszystkie nagrania brytyjskiego trębacza, nie wywołała u mnie stanu estetycznej ekstazy.



Podobnie jest na płycie "Salute To The Sun", choć akurat w tym przypadku brak wirtuoza klawiatury nie jest tak odczuwalny. Dość powiedzieć, że to jedna z najlepszych płyt w dorobku szefa wytwórni Gondwana Records, a z pewnością najlepiej zrealizowana. Krążek wypełnia siedem kompozycji, intrygujących brzmieniowo, bez zbędnych popisów, za to o bogatej fakturze. Wyżej wspomniane przeze mnie perkusjonalia zrobiły swoje.  To właśnie one wprowadzają słuchacza w klimat sugestywnego otwarcia "Harmony With Nature", symbolizują przepływ powietrza oraz wody, do tego dochodzą subtelne dźwięki dzwoneczków, nieśmiałe muśnięcia strun harfy. Struktura tego utworu jest początkowo bardziej otwarta, niż pozostałych kompozycji, poszczególne instrumenty swobodnie dialogują ze sobą. Dopiero tony saksofonu porządkują całą scenę, niejako zbierają wokół siebie pozostałe instrumenty. Dalej mamy znakomity singlowy "Joyful Spirits Of The Universe" i energetyczny "Canopy & Stars". Kolejna leniwa kompozycja "Mindfulness Meditations" przynosi swobodną improwizację trąbki. Tytułowy "Salute To The Sun" rozpoczynają delikatne dźwięki harfy, jednak główny powtarzalny motyw podają tony klawiszy, wokół których rozbudowują swoją opowieść trąbka i saksofon. Całość kończy pulsującym rytmem "The Energy Of Life". Chyba nawet sam Paul Gauguin, słuchając tych dźwięków, porwałby do tańca swoje nastoletnie żony i kochanki.


(nota 8/10)


 



 




piątek, 29 kwietnia 2016

Bardo Pond - "Acid guru pond" Fire Records



"What are you doing after the orgy?" - pytał przed laty znakomity francuski socjolog, filozof kultury, Jean Baudrillard. Mógłbym pokusić się, o udzielenie odpowiedzi na tak postawione pytanie, uwzględniając aktualny stan, czy też ten z ostatnich dni. Przed, po, i w trakcie... słuchałem najnowszej płyty zespołu Bardo Pond - "Acid guru pond". Bez zbytniej przesady mógłbym powiedzieć, że wolne chwile ostatnich i niestety niezbyt wolnych dni kończącego się tygodnia, spędziłem na zupełnie innej planecie lub w zupełnie innych wymiarach(niż te dostępne "mędrca szkiełkiem i okiem"). Przyznam szczerze, że nie znam całej i wyjątkowo bogatej twórczości amerykańskiego zespołu. Przez moje ręce i mój odtwarzacz przewinęło się zaledwie kilka albumów. Początki ich działalności artystycznej to rok 1989, miasto Filadelfia, i pomysł na wspólne granie dwóch braci, Michaela i Johna Gibbons. Do składu szybko dołączył Clint Takeda, z którym to bracia spotykali się dwa razy w tygodniu, żeby wspólnie sobie pomuzykować. Nazwę Bardo Pond zaczerpnęli z Tybetańskiej Księgi Umarłych. Bardo - to pośmiertny stan opisujący okres przejściowy pomiędzy kolejnymi wcieleniami, lub "stan bezcielesnego trwania pomiędzy jedną, a drugą inkarnacją". Efektem tych spotkań i swobodnej niczym nieskrępowanej twórczości była płyta, lub materiał dźwiękowy zatytułowany "Shone like a ton"(stosunkowo niedawno wznowiony). Album otwierały dźwięki brudnych mrocznych, mocno przesterowanych gitar oraz transowy rytm perkusji. Gęstą, duszną i ciężką atmosferę niezbyt skutecznie próbował rozproszyć i zabarwić głosem Clint Takeda. Kolejnym wartym odnotowania albumem, który został wydany przez  niezależna wytwórnię płytową "Drunken fish records" był "Bufo Alvarius"(1995). Nazwę do tej płyty artyści zaczerpnęli od nazwy ropuchy, w której to jadzie występuje bufotenina, która jest: "psychodeliczną substancją psychoaktywną". Zmiana brzmienia pojawiła się przy okazji następnego albumu - "Amanita"(1996). Nadal podstawy utworów stanowiły mroczne faktury shoegezowych gitar, ale poszczególne kompozycje nabrały dodatkowych kolorów i głębi dzięki wokalizom Isobel Sollenberger. To chyba jedna z najbardziej stonowanych płyt zespołu z pierwszego okresu ich działalności, nagrana dla wytwórni Matador.
Uznanie krytyków muzycznych oraz dziennikarzy przyniosły formacji Bardo Pond takie albumy jak: "Lapsed"(1997) i "Dilate"(2001). Jeśli chodzi o materiał dźwiękowy zawarty na tych wydawnictwach, to wzmacniacze gitar nie są już tutaj odkręcone na 100 procent mocy. W porównaniu do wcześniejszych dokonań grupy brzmienie wyraźnie złagodniało, pojawiło się więcej przestrzeni oraz dodatkowe instrumenty, jak flet i skrzypce.Zespół wyraźnie dojrzał. Kompozycje stały się bardziej wyrafinowane i przez to bardziej czytelne. Wiele z nich funkcjonowało w oparciu nie o ścianę dźwięku mocno przesterowanych gitar, tak jak to dawniej bywało, ale o klasycznie rozumiane linie melodyczne, poprowadzone przez głos Isobel Sollenberger.
W muzyce Bardo Pond słychać różne gatunki, i space rocka, post rocka, noise, drone, shoegaze, krautrocka, ale nade wszystko wszelkie odmiany psychodelii. Wyrobiony muzycznie słuchacz odnajdzie tu i wzniosłość kompozycji Wagnera, i rozmach grupy Hawkwind, ścianę dźwięku rodem z My Bloody Valentine czy Jesus and the Mary Chain, atmosferę płyt Pharoah Sandersa czy High Tide. W tekstach i tytułach utworów znaleźć można odwołania czy bezpośrednie nawiązania do nazw narkotyków, substancji psychoaktywnych, odmiennych stanów świadomości. Ich twórczość wyrosła z potrzeby wyrażenia siebie. Przez cały czas ich muzycznej działalności przyświeca im idea nieskrępowanej wolności. Forma czy też techniczne aspekty kompozycji schodzą raczej na drugi plan.
Najnowsza, wydana 16 kwietnia 2016, płyta Bardo Pond - "Acid guru pond", to wynik współpracy, fascynacji i twórczych fluidów przesłanych od zespołów Acid Mothers Temple i niemieckiej formacji Guru Guru. Nie mogę sobie odmówić tej przyjemności, żeby nie podzielić się w tym miejscu jednym z moich ulubionych utworów Acid Mothers Temple.








Na płycie "Acid guru pond" znajduje się pięć kompozycji. Każda z nich została określona innym kolorem - "Purple", Green", "Blue", "Orange", "Red" (takie kolory mają również winyle, które ukazały się w limitowanym nakładzie 1000 sztuk w wytwórni Fire Records). Poszczególne utwory - oparte na długich dronowych dźwiękach gitar - to kolejne odsłony psychodelicznej podróży, kolejne etapy czy też kręgi wtajemniczenia. To kolejne otwarte "drzwi percepcji", barwne nie tylko dźwiękowe wizje, kolory tęczy odmiennych stanów świadomości. Całość tego wyjątkowego albumu to swoista droga prowadząca do zatracenia, do spełnienia, do nirwany. Powolne gitarowe riffy wiją się wokół głowy słuchacza niczym węże tańczące w psychodelicznym transie. Od pierwszych dźwięków i bez najmniejszego trudu można zanurzyć się w tej mrocznej dźwiękowej fakturze. Tak właśnie grają pracownicy muzeów w  Delaware i Filadelfii.
Zespół Bardo Pond jest bardzo ceniony i często wymieniany jako źródło twórczych inspiracji przez wielu artystów ze sceny alternatywnej. Jednak pomimo tych pochwał grupa nie odniosła większego sukcesu i nie jest powszechnie znana. Odnoszę wrażenie, że najnowszy album z pewnością nie zmieni tego stanu rzeczy. Choć wiernych fanów z pewnością zachwyci i ucieszy.