KONRAD CIESIELSKI - "KONIEC" (Mindses) "Muzyka, która nie stawia kropki"

 

Dziś odrobinę nagnę zasady -  od tego są - i zaprezentuję płytę polskiego twórcy. Skłoniły mnie do tego jakże śmiałego wykroczenia dwa główne powody. Przede wszystkim jest to bardzo udana propozycja, która nie doczekała się dużej ilości wnikliwych recenzji. Wprawdzie kilka krajowych stron odnotowało premierę tego wydawnictwa - był listopad 2025 roku - jednak powielały te same zdania, cytując mniej lub bardziej zmodyfikowaną notkę prasową. Druga przyczyna jest bardziej prozaiczna. W naszym kraju nigdy nie było tradycji podobnego grania. A skromny autor tego bloga bardzo je sobie ceni. Od lat chętnie słucham, a także poszukuję również takiej muzyki.

W naszym kraju w zbliżonych rejonach, które tak udanie eksploruje album zatytułowany "KONIEC" - Konrada Ciesielskiego, porusza się chociażby Grzech Piotrowski. Ten ostatni bardziej akcentuje zwiewną melodykę, delikatne jazzowe frazy, używa mniej instrumentów elektronicznych, a przy okazji i po godzinach organizuje festiwal "Wschód piękna", gdzie promuje wykonawców z podobnego kręgu wrażliwości. Jeśli chodzi o światową scenę artystów, którzy od wielu lat z powodzeniem rozwijali podobny pograniczny nurt (ambient, jazz, elektrnoika, eksperyment), można wymienić z pamięci całą długą listę nazwisk. Muszą znaleźć się pośród nich: David Sylvian, projekt Dark Star Safari (recenzowany na łamach tego bloga), Exit North, Slowly Rolling Camera, GoGo Penguin, Jan Bang, Erik Honore, Harold Budd, Mark Isham( na późniejszym etapie kariery zajął się głównie muzyką filmową, ale przewinął się jako trębacz przez wiele płyt), Steve Jansen, Richard Barbieri, Arve Henriksen, Eivind Aarset, David Torn, Michael Brook, Mick Karn, Peter Nooten, Michael Shrieve, projekt Marco Polo, itd.

Co ciekawe, a zarazem bardzo charakterystyczne, wielu z tych artystów wspierało się siebie wzajemnie, podczas tworzenia kolejnych albumów, pojawiali się w studiach nagraniowych jako zaproszeni goście, muzycy sesyjni. W ten sposób jedno nazwisko odsyłało do drugiego intrygującego artysty, który poruszał się w zbliżonej stylistyce.

Reprezentujący północną część kraju Konrad Ciesielski wywodzi się ze środowiska post-metalowego. Grał na perkusji i współtworzył grupę Blondead. Twórca albumu "KONIEC" również skorzystał z okazji i zaprosił do współpracy kilku gości. Wśród nich znajdziemy saksofonistkę Patrycję Tempską, wokalistkę Gabrielę Wasilewską, czy trębacza Dawida Lipkę (znany z kolaboracji z Tymonem Tymańskim, Marcinem Świetlickim).

Debiutancki album Ciesielskiego niewiele ma wspólnego z post-metalem. Zamiast przyciągać uwagę słuchacza skomplikowanymi podziałami rytmicznymi - jak na rasowego perkusistę przystało - autor woli tworzyć intrygującą przestrzeń. W kolejnych odsłonach krążka "KONIEC" poszukuje głębi, odpowiedniego nastroju. To, czego prywatnie nieco mi zabrakło - jako osobie, która od lat poszukuje podobnej muzyki - to jeszcze większej przestrzeni, więcej powietrza, ale już na etapie realizacji technicznej poszczególnych  ścieżek oraz instrumentów.

Jak wspomniałem wcześniej, w naszym kraju nie ma bogatej tradycji tego typu grania, w związku z tym nie ma także pewnych i sprawdzonych wzorców realizacji studyjnej takich wydawnictw. Na albumie "KONIEC" znajdziemy sporo malowniczych krajobrazów. Płyta raczej nie zachwyca zgrabnymi melodiami, popisami wirtuozów trąbki czy saksofonu. Twórca cierpliwie buduje narracje, tworzy barwne faktury oraz głębie. Muzyka Konrada Ciesielskiego rozwija się powoli. W tym układzie liczy się przestrzeń - im szersza, tym lepsza - pauzy, oddechy, a nie żywy rytm czy zgrabny refren. W tak kreślonej perspektywie za kolory i odcienie krajobrazu odpowiadają instrumenty akustyczne oraz subtelna elektronika.

Ta muzyka nie szafuje emocjami, bywa w tym względzie powściągliwa. Kompozycje wymagają skupienia, są introwertyczne. Twórca świadomie odrzuca konwencjonalną formułę piosenki. Album składa się z siedmiu utworów, które połączone tworzą spójną całość. Wydawnictwo "KONIEC" nastrojem balansuje pomiędzy melancholią, a pogłębionymi stanami refleksji. Warty podkreślenia jest także fakt, że autor celowo unika sztucznego patosu, co nieraz jest oczywistym rozwiązaniem, nie tworzy i nie szuka momentów kulminacyjnych. Z pewnością warto zapoznać się z tym udanym wydawnictwem.

(nota 7.5-8/10)

 

 "Dodatki..." zaczniemy od prześlicznej kompozycji grupy FLO LINES, którą znalazłem na epce" The Only Thing Left Is...", wydanej co prawda w 2024 roku, ale ta pełna uroku piosenka to moje spóźnione odkrycie.

Przed nami krótka wycieczka do Londynu, gdzie ma siedzibę grupa ULRIKA SPACEK, która 6 lutego opublikuje płytę zatytułowaną "EXPO".

Przeniesiemy się do Bristolu, skąd pochodzi formacja THE NEW CUT, która niedawno opublikowała epkę zatytułowaną "London, Out Threre".

Nasi znajomi z Londynu, grupa WHITELANDS wczoraj opublikowała nowy album zatytułowany "Sunlight Echoes". Mój ulubiony utwór? Właśnie ten!

 

Zaglądamy do katalogu oficyny Bella Union, która ma za sobą kiepski rok. Kolejna znajoma brytyjska grupa PLANTOID wczoraj opublikowała płytę zatytułowaną "Flare".

Portland w stanie Oregon, wczoraj ukazała się nowa płyta grupy BLACKWATER HOLYLIGHT zatytułowana "Not Here Not Gone".

Trzeba przyznać, że świetnie brzmi utwór "Built To Collide", brytyjskiej wokalistki - TESSY ROSE JACKSON, który znalazłem na opublikowanym przed tygodniem albumie "The Lighthouse".

KĄCIK IMPROWIZOWANY -  płyta kontrabasisty z Kalifornii - BILLY'EGO MOHLERA zatytułowana "The Eternal" ukazała się w ubiegłym roku. Na saksofonie zagrał Devin Daniels, a na gitarze Jeff Parker.

Nasz znajomy gitarzysta HARRY CHRISTELIS reprezentuje miasto Londyn, 13 lutego ukaże się album zatytułowany "Preserving Fictions".

 

ASCETIC - "ASCETIC" (Audio Cave) "Metafizyczna asceza"

 

    "(...) naszych wspomnień i naszej cierpliwie gromadzonej wiedzy, naszych trosk i wysiłków teraz jawiących się jako próżne, choć może wcale takie nie były; tej nieskończonej liczby obrazów, które przeszły przed naszymi oczami, i słów usłyszanych przez nasze uszy, biernie albo z uwagą, beztroskich śmiechów i wybuchów radości, momentów pełnego szczęścia i tych niespokojnych, rozpaczy i optymizmu, a także tego ciągłego tykania towarzyszącego nam od urodzenia". (Javier Marias)

"Tak było w dzieciństwie: wychodziłeś z domu i były tylko kształty i kolory. To dorośli mieli wszystko jakoś ponazywane, żeby się nie pogubić w życiu. Dobre i złe miejsca. Cudze i własne. Z całą tą historią, zdarzeniami, z pułapkami i ocaleniem, granicami i najazdami, ucieczkami, nędzą i bogactwem. Spaprany krajobraz". (Andrzej Stasiuk)

Szkoda, że o wydanej całkiem niedawno płycie polskiego kwartetu Ascetic - "Ascetic" znajdziemy tak niewiele wzmianek. Album ten z pewnością wyróżnia się na tle tego, co w ostatnim czasie wydarzyło się w przestrzeni nie tylko krajowej muzyki improwizowanej. Może dzieje się tak dlatego, że muzyka zawarta na tym wydawnictwie jest specyficzna, potrzebuje spokoju i namysłu, wymaga chwili zatrzymania się, gdyż sama w konsekwencji przynosi ów namysł i spokój. Nie znajdziemy pośród tych dziesięciu kompozycji wypełniających krążek "Ascetic" porywających popisów pianisty, gwałtownych zmian stylistycznych, świadomego przekraczania wszelkich możliwych granic, czy ekstrawaganckich poczynań saksofonu. Zamiast tego formacja reprezentująca ziemię wrocławską proponuje zwarte, przemyślane i spójne kompozycje, starannie dobrane tony, rozpięte na pięciolinii odczuć oraz prostego i długimi fragmentami wyrafinowanego grania.

To, co przy pobieżnym kontakcie wydaje się być łatwe i proste, często niesie wraz sobą niemały wysiłek i trud, a każda pomyłka widoczna jest w takim układzie tym bardziej, im bardziej próbujemy ją zamaskować. Cisza obnaża wszelkie niedoskonałości, drobne braki, minimalne niedociągnięcia czy odstępstwa - panowie Mateusz Rybicki (saksofon), Tomasz Kaczmarek (fortepian), Dariusz Dżugan/Ju Ghan (kontrabas), Jan Słowiński (perkusja), musieli przekonać się o tym nieraz, kiedy, w pocie czoła, opracowywali kolejne kompozycje zawarte na ich niedawno opublikowanym debiutanckim krążku. Kwartet Ascetic zawiązał się w 2019 roku, na skutek inicjatywy klarnecisty i saksofonisty Mateusza Rybickiego. Ten ostatni jest absolwentem Akademii Muzycznej im. Konrada Lipińskiego we Wrocławiu. Powołując do życia nowy skład zapragnął zmienić środowisko swobodnej improwizacji i free jazzu na rzecz poszukiwania prostoty, głębi i duchowości. To również Rybicki jest autorem większości zgrabnych tematów, które wypełniły krążek "Ascetic". Nazwa kwartetu, jak i tytuł płyty, sugerują, że artyści narzucili sobie pewne ograniczenia, w ramach których poruszali się, dodajmy bardzo sprawnie, tworząc następne barwne odsłony tego godnego polecania wydawnictwa.

W niektórych momentach gra wrocławskiej czwórki przypomniała mi dokonania Yuri Honing Acoustic Quartet (płyty: "True", Goldbrun", "Bluebeard"), recenzowanego na łamach bloga - podobny spokój, łagodność i cierpliwość towarzysząca rozwijaniu kolejnych motywów. Podobne szanowanie frazy i czasu, poszukiwanie muzycznego porozumienia. W innych fragmentach, jak chociażby w najlepszym, moim zdaniem, "Polish Song", pojawiły się skojarzenia z płytami szefa wytwórni Gondwana Records - Matthew Halsalla. Swoją drogą szkoda, że tak  udany album polskiego kolektywu nie ukazał się właśnie w tej wytwórni, z pewnością na to zasługuje. 

Od pierwszych minut płyty "Ascetic" zwraca na siebie uwagę świetna współpraca, czucie i zrozumienie na linii saksofonista-pianista, co zwykle stanowi o sile tego typu wydawnictw. Ten drugi - Tomasz Kaczmarek, również absolwent Akademii Muzycznej we Wrocławiu - doskonale prowadzi grę, wyczuwa tempo, frazę, jak w dobrym otwarciu "No Eye Has Seen", czy w nostalgicznym "Eternity", gdzie starannie dawkowane dźwięki zdają się szukać właściwej drogi, odpowiedniego kolorytu. 

Przy okazji zawieszonego gdzieś na krawędzi światów "Cross of Reality", przypomniała mi się płyta Shinaya Fukumori Trio "For 2 Akis", recenzowana jakiś czas temu na łamach bloga. Takich tropów stylistycznych można podać więcej: Eberhard Weber, Rain Sultanov, dawny Bobo Stenson, przedstawiciele jazzowej krainy łagodności. Warto podkreślić filmowość niektórych tematów, jakby zostały wyciągnięte ze ścieżki dźwiękowej do obrazu Tarkowskiego czy Kieślowskiego. Szczególnie gra pianisty pełna znaków zapytania, pogłębionych momentów refleksji, zatroskania, mówiąc krótko "polskiego saudade", zabrała moje skojarzenia w kierunku prac Zbigniewa Preisnera z okresu "Dekalogu". "Drobiazgowa dbałość o wyczucie przestrzeni, koloru i faktury scenografii, staranna kontrola (...), oraz wykorzystanie kluczowych ujęć, wizualnie intensywnych momentów przypominających fotografię z ich zagęszczeniem akcji i znaczeń" - napisano przed laty, charakteryzując twórczość Krzysztofa Kieślowskiego. Niemal dokładnie to samo mógłbym powiedzieć o muzyce kwartetu Ascetic. Brawo!

(nota 8/10) 

Dziś nieco bardziej jazzowa odsłona bloga, do płyt z muzyką alternatywną wrócimy w przyszłym tygodniu. Zaczniemy od wizyty w Danii, skąd pochodzi kontrabasista Richard Andersson, który niedawno, z pomocą gitarzysty Hilmara Jenssona i perkusisty Mathiasa Hemstocka, opublikował album "Undo".

Brytyjska grupa Modern Nature - recenzowałem dwa poprzednie albumu na łamach bloga - na 29 września zapowiedziała premierę najnowszego krążka zatytułowanego "No Fixed Point In Space", który ukaże się w oficynie Bella Union.

Saksofonista Alabaster DePlume 8 września opublikuje płytę "Come With Fierce Grace", podczas prac na tym wydawnictwem w studiu pojawiło się sporo znajomych artystów, wśród nich była chociażby basistka Rozi Plain (This Is The Kit), czy perkusista Tom Skinner.

 Tak, jak obiecałem, wracam do albumu amerykańskiej multiinstrumentalistki Meshelli Ndegeocelli, oto kolejny fragment z płyty "The Omnichord Real Book".

Szkocki perkusista Richard Galssby niedawno opublikował płytę "Travels", obok artysty wystąpili: Matthew Kilner na saksofonie, Pete Johnstone - fortepian, Ewan Hastie - kontrabas.

Szwedzki, cóż, że ze Szwecji, kwintet Organ Donor, z Isaakiem Hedtjamem na klarnecie i saksofonie, prosto z wiosennej płyty "Malplace".

Zajrzymy na niedawno wydaną płytę brytyjskiego gitarzysty Harry'ego Christelisa - "Nature Child/Challenge The Adult", który wystąpił u boku trębacza Christosa Stylianidesa, basisty Andrei Di Biase i perkusisty Dave'a Storeya.

Na zakończenie dwie grupy, a także spora niespodzianka. Oto jedna z moich ulubionych brytyjskich formacji Slowly Rolling Camera - recenzowałem ich poprzednią znakomitą płytę - 11 sierpnia, czyli jeszcze przed moimi urodzinami, opublikuje album zatytułowany "Flow". Oto singiel promujący to wydawnictwo.

 A to cudeńko znajdziecie oczywiście na poprzednim bardzo udanym wydawnictwie Slowly Rolling Camera zatytułowanym "Where The Streets Leed".

Wspominałem w tekście o wytwórni Gondwana Records, tak się złożyło, że wczoraj ukazała się najnowsza płyta amerykańskiego kwartetu Phi-Psonics, dowodzonego przez basistę Setha Ford-Younga, zatytułowana "Octava". Wybrałem taką oto kompozycję.